Badania profilaktyczne dla seniora: Jakie badania warto robić po 60. roku życia?

Profilaktyka pozwala na wczesne wykrywanie chorób, co minimalizuje ryzyko ich rozwoju i niebezpiecznych powikłań. Dlatego też regularne badania są rekomendowane dla osób w każdym wieku. Także seniorzy powinni pamiętać, aby co jakiś czas sprawdzić stan własnego zdrowia. Które badania profilaktyczne po 65 roku życia warto wykonać w pierwszej kolejności?

Jakie badania krwi po 60 roku życia?

Analiza próbki krwi to pierwszy krok w kierunku profesjonalnej diagnostyki. Zwłaszcza że krew dostarcza ogromu informacji o aktualnym stanie zdrowia. Wynika to z faktu, iż badania pozwalają sprawdzić poziom szeregu parametrów. Co będzie szczególnie istotne w przypadku osób starszych?

• Morfologia – pozwala ocenić liczbę i wielkość elementów morfotycznych (białych i czerwonych krwinek oraz płytek krwi). Badanie morfologiczne jest wartościowe dla m.in. oceny odporności, występowania infekcji, zmian zapalnych czy wykrycia alergii. Ponadto jest jednym z kluczowych narzędzi w kontekście diagnostyki anemii i problemów z krzepnięciem krwi.
• Lipidogram – to nic innego jak ocena aktualnego stanu gospodarki tłuszczowej (lipidowej), czyli stężenia dobrego i złego cholesterolu oraz poziomu trójglicerydów. Badanie poziomu cholesterolu ma duże znaczenie w kontekście diagnozowania takich schorzeń serca (np. miażdżyca, zawał, nadciśnienie tętnicze) i mózgu (np. udar).
• Elektrolity – niedobór sodu, magnezu i potasu to częsty problem wśród osób starszych, który może wynikać np. ze źle zbilansowanej diety czy nieprawidłowego wchłaniania składników odżywczych z pożywienia. Natomiast niedobory elektrolitów prowadzą m.in. do bolesnych skurczów mięśni, dolegliwości bólowych głowy czy obniżenia sprawności poznawczej i wydolności fizycznej.
• Glukoza – monitorowanie poziomu cukru jest fundamentalną kwestią w kontekście diagnostyki cukrzycy.
• Kreatynina oraz eGFR – oba wskaźniki są wykorzystywane dla oceny stanu i funkcjonalności nerek, których dolegliwości są bardzo częstym problemem seniorów.
• Fosfor, wapń, witamina D – to komponenty determinujące zdrowe i wytrzymałe kości, których niedobory mogą wskazywać na ryzyko rozwijającej się osteoporozy.

Inne badania profilaktyczne dla seniorów

Osoby starsze nie mogą ograniczać diagnostyki wyłącznie do analizy próbek krwi. Badania profilaktyczne po 65 roku życia powinny zadbać o sprawdzenie wielu różnych aspektów związanych z aktualnym stanem zdrowia. Z całą pewnością seniorzy muszą rozważyć badania dotyczące kondycji układu sercowo-naczyniowego. Firma Medicus, która oferuje prywatną praktykę lekarską z dojazdem do pacjentów z Krakowa i okolic, proponuje śledzenie rytmu serca poprzez badanie EKG w domu np. metodą Holtera. Domowa diagnostyka w niczym nie ustępuje wizycie w placówce medycznej, zwłaszcza że badania są przeprowadzane przy użyciu profesjonalnego sprzętu i przez wykwalifikowanych specjalistów.

Skoro mowa o sercu, to nie można przejść obojętnie wobec układu oddechowego. W tym przypadku osoby w podeszłym wieku powinny przeprowadzić badanie spirometryczne, czyli czynnościowe badanie płuc. Pomiar objętości i przepływu powietrza w trakcie wdechu i wydechu ma wyjątkowo duże znaczenie dla wykrywania przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Badanie to jest niezbędne dla seniorów będących aktywnymi lub biernymi palaczami tytoniu – zarówno teraz, jak i w przeszłości. Dobrym uzupełnieniem dla spirometrii jest wykonanie zdjęcia RTG klatki piersiowej.

Warto także rozważyć wykonanie densytometrii. To jedno z kluczowy badań profilaktycznych po 70 roku życia dla mężczyzn, które umożliwia ocenę gęstości mineralnej kości. Często poleca się je także przy innych schorzeniach związanych z aparatem ruchu np. reumatoidalnym zapaleniem stawów.

Osoby w podeszłym wieku nie powinny też pomijać tak istotnych badań jak:

• Kontrola stomatologiczna i stanu jamy ustnej.
• Przesiewowe badania markerów nowotworowych.
• Diagnostyka funkcjonalności pęcherza moczowego.
• USG jamy brzusznej dla sprawdzenia stanu narządów wewnętrznych.
• Ocena narządu słuchu i wzroku.
• Analiza próbki kału na krew utajoną, co stanowi podstawę w zakresie diagnostyki raka jelita grubego.

Ponadto rodzina i najbliżsi powinni zadbać, aby seniorzy raz na jakiś czas zostali poddani badaniu neurologicznemu (np. sprawdzenie odruchów, ocena zdolności do utrzymania równowagi) oraz analizie psychiatrycznej/psychologicznej. Ma to szczególnie istotne znaczenie w kontekście zdrowia mentalnego i efektywności zdolności poznawczych.

Płeć a badania profilaktyczne po 65 roku życia

Nie można zapominać, że kobiet i mężczyźni różnią się od siebie w zakresie budowy anatomicznej. Właśnie w tym zakresie ważne jest wykonanie niektórych badań. W przypadku kobiet niezbędna jest regularna diagnostyka ginekologiczna w kierunku występowania raka piersi i szyjki macicy. Dlatego konieczne jest, aby seniorki systematycznie wykonywały m.in. cytologię, mammografię czy test na obecność wirusa HPV. Z kolei mężczyźni powinni zadbać, aby diagnostykę pod kątem raka prostaty i jąder. Urolodzy nie tylko zalecają badanie palpacyjne pozwalające na ocenę wielkości czy tkliwości, ale i polecają dodatkowe badanie krwi. W przypadku gruczołu krokowego jest to tzw. antygen swoisty dla stercza (PSA).

MEDICUS – domowe leczenie i badania profilaktyczne dla seniorów

Osoby z Krakowa i najbliższych okolic, które są zainteresowane badaniami profilaktycznymi po 70 roku życia lub w innym wieku mogą skorzystać z usług firmy Medicus. Zespół naszych doświadczonych lekarzy przeprowadzi szczegółowe badania, a w razie potrzeby poszerzy diagnostykę i zaproponuje odpowiednie procedury. Zachęcamy do skorzystania z wiedzy i umiejętności specjalistów z zakresu m.in. kardiologii, gerontologii, psychiatrii czy chirurgii ogólnej. Ponadto oferujemy konsultacje bez wychodzenia z domu w formie teleporady oraz profesjonalne usługi pielęgniarskie z dojazdem do pacjenta. Skontaktuj się z nami i umów wizytę!

Bibliografia:

1. Prylińska, Monika, et al. „Laboratory tests in geriatric patients-an overview of the latest reports.” Journal of Education, Health and Sport 9.8 (2019): 572-580.
2. Risch, Martin, Urs Nydegger i Lorenz Risch. „SENIORLAB: prospektywne badanie obserwacyjne badające parametry laboratoryjne i ich przedziały referencyjne u osób starszych”. Medicine 96.1 (2017): e5726.
3. https://www.siloamhospitals.com/en/informasi-siloam/artikel/medical-check-up-for-the-elderly [dostęp: 17.11.2025]
4. https://www.zwrotnikraka.pl/zalecane-badania-profilaktyczne-dla-seniorow/ [dostęp: 17.11.2025]